Nguyễn Thị Thu Hương và những câu chuyện phía sau chiếc bánh

Tháng 4/2026, Nguyễn Thị Thu Hương, người sáng lập “Bếp của Ngọc”, giành Huy chương Vàng ở hạng mục Bánh trung thu truyền thống tại HCMC FOODEX Master Chef. Cùng thời điểm, chị hoàn thành chương trình đào tạo giám khảo ngành bánh quốc tế của World IAC Asia.

Nếu chỉ nhìn vào những cột mốc ấy, đây có thể là câu chuyện quen thuộc của một người làm nghề đi thi và gặt hái danh hiệu. Nhưng phía sau những tấm huy chương là một hành trình khác: từ một người học Tài chính tại Đài Loan đến nghề bánh, từ những trải nghiệm ở xứ Đài đến việc trở về với những sản phẩm rất gần với đời sống và ký ức của người Việt.

Bước rẽ từ chuyên ngành Tài chính

Con đường đến với nghề bánh của Nguyễn Thị Thu Hương không bắt đầu từ một kế hoạch lập sẵn. Trước khi gắn bó với lò nướng, bột và đường, chị từng có nhiều năm học tập chuyên ngành Tài chính tại Cao Hùng, Đài Loan (Trung Quốc).

Những năm sống xa nhà cũng khiến chị chú ý nhiều hơn đến những món ăn quen thuộc của quê hương. Cảm hứng từ một bộ phim về nghề bánh tại Đài Loan cùng những trải nghiệm ẩm thực trong thời gian học tập đã đưa chị đến gần hơn với căn bếp. Ban đầu là những thử nghiệm cá nhân, sau đó việc làm bánh dần trở thành một lựa chọn nghề nghiệp nghiêm túc.

Năm 2018, “Bếp của Ngọc” ra đời, lấy theo tên cô con gái Minh Ngọc.

Từ thời điểm này, việc làm bánh với Thu Hương không chỉ là học một kỹ năng mới. Đó còn là quá trình chị tìm cách đưa những trải nghiệm, tình cảm gia đình và những điều quen thuộc của quê nhà vào công việc mình lựa chọn.

Bánh truyền thống và bài toán của người làm nghề

Bánh trung thu hay những dòng bánh gắn với các dịp lễ, Tết của người Việt vốn có một vị trí riêng trong đời sống. Giá trị của chiếc bánh không chỉ nằm ở công thức nhân hay kỹ thuật nướng vỏ, mà còn gắn với không khí gia đình, với Tết đoàn viên và những món quà được trao đi.

Điều đó đặt ra một bài toán không đơn giản cho người làm bánh hôm nay. Giữ nguyên mọi thứ, sản phẩm có thể khó tiếp cận với thị hiếu mới; nhưng thay đổi quá nhiều lại dễ làm mất đi những đặc điểm vốn khiến người ta nhận ra đó là một chiếc bánh truyền thống.

Nguyễn Thị Thu Hương chọn cách đi từ những giá trị quen thuộc ấy để tìm kiếm cách thể hiện mới. Chị chú ý đến nguyên liệu, kỹ thuật thủ công, hình dáng, màu sắc và cách trình bày; đồng thời quan tâm đến việc làm thế nào để chiếc bánh vẫn giữ được những đặc điểm vốn có nhưng phù hợp hơn với cách thưởng thức và trao tặng ngày nay.

Đó là một yêu cầu không dễ. Kỹ thuật làm bánh có thể học. Công thức có thể đo đếm. Nhưng ký ức thì không thể đo bằng chiếc cân nhà bếp.

Với bánh trung thu, điều này càng rõ. Chiếc bánh đã gắn với Tết Trung thu qua nhiều thế hệ, với sự đoàn viên và những món quà dành cho người thân, bạn bè, đồng nghiệp. Vì vậy, làm một chiếc bánh đẹp hơn hay thay đổi một công thức chưa phải là tất cả. Cái khó nằm ở việc thay đổi đến đâu để chiếc bánh vẫn giữ được phần quen thuộc trong mắt người thưởng thức.

Đó cũng là lý do Thu Hương quan tâm đến cả những yếu tố nằm ngoài chiếc bánh. Cách trình bày, hình thức quà tặng hay câu chuyện đi cùng sản phẩm đều góp phần tạo nên trải nghiệm của người nhận.

“Hương vị ký ức” ở Đài Nam

Tháng 10/2025, Nguyễn Thị Thu Hương mang tác phẩm “The Taste of Memory – Hương vị ký ức” tham dự TIFBC – Tainan International Food & Beverage Competition tại Đài Nam, Đài Loan và giành Huy chương Đồng ở hạng mục bánh cưới truyền thống.

Đây là một cuộc trở lại có phần đặc biệt. Đài Loan từng là nơi chị học tập, cũng là nơi chị có những trải nghiệm quan trọng dẫn đến nghề bánh. Lần này, chị trở lại không phải với tư cách một người đi học, mà là một người làm nghề mang sản phẩm của mình đến một cuộc thi quốc tế.

Tác phẩm kết hợp kỹ thuật làm bánh Việt Nam với những yếu tố của văn hóa bánh cưới truyền thống Đài Nam.

Tên gọi “Hương vị ký ức” phần nào cho thấy cách Thu Hương tiếp cận tác phẩm. Bánh cưới ở Đài Nam có những quy tắc, hình thức và ý nghĩa riêng trong đời sống văn hóa địa phương. Khi được nhìn từ góc độ của một người làm bánh Việt Nam, những yếu tố ấy tạo nên một cuộc gặp giữa hai cách kể chuyện bằng ẩm thực.

Không cần xóa đi sự khác biệt để tìm thấy điểm chung. Chính việc đặt những khác biệt ấy cạnh nhau tạo nên một cách tiếp cận thú vị đối với món bánh.

Với Thu Hương, đó cũng là một trải nghiệm nghề nghiệp đáng nhớ: đưa kỹ thuật mình đã học và những giá trị văn hóa mình mang theo đến một không gian khác, để rồi nhìn lại chúng từ một góc độ mới.

Trở về với chiếc bánh quen thuộc

Một năm sau dấu mốc tại Đài Nam, Nguyễn Thị Thu Hương tiếp tục tham gia HCMC FOODEX Master Chef 2026 và giành Huy chương Vàng ở hạng mục Bánh trung thu truyền thống. Cùng thời gian, chị hoàn thành chương trình đào tạo giám khảo ngành bánh quốc tế của World IAC Asia.

Nếu ở Đài Nam, Thu Hương thử đặt kỹ thuật làm bánh Việt Nam trong cuộc đối thoại với một nền văn hóa khác, thì tại HCMC FOODEX, sản phẩm dự thi lại chính là chiếc bánh rất quen thuộc với người Việt.

Bánh trung thu truyền thống vốn không thiếu trên thị trường. Vì thế, thử thách đối với người làm bánh không nằm ở việc tạo ra một sản phẩm hoàn toàn xa lạ, mà ở khả năng xử lý một sản phẩm quen thuộc bằng năng lực nghề nghiệp của mình.

Huy chương Vàng là sự ghi nhận cho kết quả ấy. Nhưng với một người làm nghề, cuộc thi cũng là dịp để những gì được thực hành trong căn bếp được đặt trước những tiêu chuẩn cụ thể, được đánh giá và kiểm chứng.

Sau một cuộc thi, chiếc huy chương có thể được cất đi. Những kỹ thuật, kinh nghiệm và cách nhìn mới về sản phẩm thì ở lại với người làm nghề.

Đưa nghề bánh đến với trẻ em

Công việc của Nguyễn Thị Thu Hương cũng dần mở rộng ra ngoài căn bếp. Một trong những hoạt động chị dành nhiều sự quan tâm là các lớp học và workshop làm bánh cho trẻ em.

Theo tư liệu về hoạt động của “Bếp của Ngọc”, chương trình Baker Kids đã thực hiện hơn 200 lớp học và workshop tại trường học, cơ quan và các không gian trải nghiệm khác.

Với trẻ em, làm bánh trước hết là một trải nghiệm bằng đôi tay. Các em được cân nguyên liệu, nhào bột, tạo hình và chờ đợi thành quả của mình. Qua quá trình ấy, một chiếc bánh vốn rất quen thuộc trên bàn ăn có thể trở thành một câu chuyện cụ thể hơn: nó được làm từ đâu, vì sao xuất hiện vào những dịp nhất định và vì sao người lớn thường mang bánh đi tặng nhau.

Những điều tưởng nhỏ ấy lại là một cách để trẻ em tiếp cận với văn hóa ẩm thực bằng trải nghiệm của chính mình.

Đối với người làm nghề, đây cũng là một cách khác để tiếp tục công việc đã bắt đầu trong căn bếp: không chỉ làm ra chiếc bánh mà còn kể cho người khác biết chiếc bánh ấy được làm như thế nào và từ đâu mà có.

Từ căn bếp đến những không gian văn hóa

Cùng với công việc làm bánh, Nguyễn Thị Thu Hương đã tham gia nhiều hoạt động liên quan đến văn hóa ẩm thực, từ Không gian văn hóa ẩm thực miền Bắc phục vụ SEA Games 2022 đến các hoạt động như Ngày của Phở, Tết Việt tại Đà Nẵng và một số chương trình, lễ hội văn hóa ẩm thực quốc gia tại Quảng Trị.

Những hoạt động này đưa nghề bánh ra khỏi không gian quen thuộc của một căn bếp. Một món ăn khi xuất hiện trong một lễ hội hay một không gian văn hóa không chỉ được nhìn ở góc độ hương vị, mà còn gắn với vùng đất, con người và những câu chuyện phía sau nó.

Người làm bánh vì thế có thêm một vai trò khác: kể câu chuyện về món ăn bằng chính sản phẩm của mình.

Nhưng câu chuyện ấy không nhất thiết phải nằm trên trang giấy. Nó có thể nằm trong một chiếc bánh được đặt trên bàn, một món quà được trao cho người thân, một buổi học dành cho trẻ em hay một không gian nơi mọi người cùng thưởng thức và trò chuyện về món ăn.

Trở lại với căn bếp

Sau những giải thưởng và những chuyến đi, công việc của Nguyễn Thị Thu Hương vẫn trở về với căn bếp hằng ngày. Vẫn là bột, đường, nguyên liệu, khuôn bánh, lò nướng và những công việc đòi hỏi sự tỉ mỉ.

Từ một người học Tài chính ở Cao Hùng đến người làm bánh mang sản phẩm của mình đi thi ở Đài Nam và TP.HCM, hành trình ấy được tạo nên từ nhiều lựa chọn nối tiếp nhau. Không có một bước ngoặt duy nhất quyết định tất cả, mà là những trải nghiệm được tích lũy qua từng giai đoạn.

Có lẽ vì thế, những tấm huy chương chỉ là một phần trong câu chuyện nghề của Nguyễn Thị Thu Hương. Điều còn lại sau mỗi cuộc thi là cách chị trở về căn bếp, tiếp tục làm những chiếc bánh quen thuộc và tìm thêm những cách khác để kể câu chuyện của chúng.

Một nghề, cuối cùng, vẫn cần được giữ bằng chính công việc mỗi ngày.